آزمايش جذب گلوكز خوراكي:
.
مراحل ازمايش
1- وزن اسب اندازه گيري مي شود و حيوان سرتاسر شب گرسنه نگهداري مي شود (12-18 ساعت پرهيز غذايي لازم است).
در دو ساعت اول ازمايش بايد از نوشيدن اب توسط دام نيز جلوگيري شود .
2- يك گرم از D- گلوكزانهيدراز يا مونو هيدرات به ازاي هر گيلو گرم وزن بدن حيوان در نظر گرفته شده و محلول تازه 20% در اب گرم تهيه مي شود.
3- در نمونه ناشتا، از خون فورا قبل از ازمايش گرفته شده و زمان صفر براي ان دو در نظر گرفته مي شود(همه نمونه ها در ماده ي ضد انعقاد . فلوئوريد سديم)
4- لوله بيني معدي (nasogastic-tube) گذارده شده و تمام محلول گلوكز به معده رسانده مي شود
5- نمونه هاي ديگر خون در دقيقه هاي 180 ، 120 ، 90 ، 60 ، 30 گرفته شده و براي اندازه گيري گلوكز به ازمايشگاه فرستاده مي شود و منحني عمودي جذب گلوكز كشيده مي شود.
.
تفسير ازمايش:
در شرايط نرمال منحني جذب دو فاز دارد در 2 ساعت اول گلوكوز بي وقفه از روده كوچك جذب شده و غلظت گلوكز پلاسما دو برابر مي شود.
فازدوم وابسته به انسولين بوده و يك نزول پيشرونده را براي رسيدن به حالت سكون كه پس از 6 ساعت حاصل مي شود نشان مي دهد.
ساعتهاي نمونه گيري كه بيان شد با يد اين خصوصيت را در مواردي كه جذب لطمه نخورده است نشان دهد.
- يك خط صاف معرف سوء جذب كامل بوده و غالبا بر پيش اگاهي بد دلالت مي كند زيرا دلايل اصلي التهاب پيش رونده ديواره روده يا نفوذ سلولي سرطاني ديواره روده است و تشخيص توسط هيستو پاتولوژي تاييد مي شود.
- منحني حد واسط جذب طبيعي و سوء جذب كامل ، سوء جذب جزئي را نمايان مي سازد كه دلايل سوء جذب جزئي عبارتند از:
اختلالات گردش خون، كوچك شدن پرزها يا تغيرات التهابي قابل برگشت ناشي از الودگي انگلي.
نمودار زير مربوط به اسبي است كه با تاريخچه ازدست دادن وزن عليرغم دريافت كافي غذا وجود دارد معاينات درمانگاهي روشن كننده نبوده ولي در ازمايش جذب گلوگز خوراكي سوءجذب را نشان مي دهد
جذب گلوكز در اسب سالم به صورت خط ممتد سياه رنگ و خطوط متقاطع قرمز رنگ جذب گلوكز را در يك اسب مريض نشان مي دهد.
اساس ازمايش جذب گزيلوز مشابه ازمايش جذب گلوكز خوراكي مي باشد.
.
بررسي نموداري عوامل پاتولوژيكي موثر بر عارضه كاهش وزن در اسب و راههاي برخورد با اين عوامل
.
يافته هاي غير طبيعي تنفسي:
1. خرخر يا خس خس
2. افزايش تعداد تنفس – سختي تنفس و ترشحات چركي از بيني يا سرفه
برخورد: اندسكوپي راديوگرافي از سينه، شستشوي ناي و نايچه ها، CBC ،ازمايشات سرم
.
يافته هاي غير طبيعي دستگاه ادراري:
1- تشخيص كليه بزرگ شده و يا كوچك شده در توش ركتال
برخورد: اولتراسو نو گرافي و تشخيص بيماري كليوي حاد از مزمن
.
2-ادرار رقيق با افزايش ادرار رقيق شده
برخورد: تجزيه ادرارپرصورت وجود باكتري و WBC كشت باكتريايي عفونت جهت تشخيص عفونت
برخورد با اختلالات حركتي:
- معاينه كامل عصبي
- تهيه راديو گرافهااز محل محدود شده در معاينه عصبي
- سنجش عيار EHV-1 در سرم < انسفاليت شرقي و غربي
- تجزيه مايع مغذي نخاعي
برخورد با ناتواني در گرفتن غذا:
- اندوسكوپي دهان و حلق
- راديوگرافي از دهان و حلق
- معاينه عصبي
در اين حالات در مورد هاري احتياط بايد كرد.
انتخاب راههاي درمان:
انتخاب شيوه درمان اسب مبتلا به كاهش وزن مبتني بر مسائلي است كه از تاريخچه ، معاينات فيزيكي و كارهاي تكميلي متعاقب ان بدست مي ايد .
برخي از بيماريها كه در اسب مي تواند منجربه كاهش وزن شود ممكن است ب جز يك حالت تسكيني، پاسخ قابل توجه به درمان ندهد (مثلا نئوپلازي يا نارسايي مزمن عضو).
از سوي ديگر بعضي حالات ممكن است به طور كاملا مطلوبي به درمان جواب دهد (انتروپاتي در اثر وجود شن ،ابسه هاي داخل حفره شكمي ، دريافت ناكافي غذا بدليل رقابت ، نامتعادل بودن جيره غذايي و مسائل مديريتي)
به طور كلي هنگامي كه علت كاهش وزن مشخص شود راههاي درماني را مي توان در كتب مرجع مربوط به مسائل درماني اسب يافت.
.
.
(1) اين نوع انسفالو مالاسي در اسب در اثر خوردن گياه خاصي مي تواند ايجاد شود كه به دليل فلجي هان و حلق منجر به بي اشتهايي كامل دام مي شود.
(2)ازمايش fecal flotation براي بررسي وجود تخم انگل
ازمايش fecal sedimentation براي بررسي وجود شن
ازمايش fecal occult blood test
.
.
دکتر رسول جعفري
