ناگفته پيداست كه مهمترين فاكتور جهت بدستآوردن بهترين نتيجه در جريان جوجهكشي، رعايت و اعمال مطلوبترين درجه حرارت جهت رشد جنين ميباشد.
با وجود اينكه رطوبت، تهويه و چرخش هوا در دستگاهها و سالن جوجهكشي از موارد مهمي هستند كه اگر به درستي كنترل نشوند عوارض نامطلوب جبرانناپذيري برروي نتيجه جوجهكشي خواهندداشت، اما در نهايت تخمها به تغييرات جزئي اين سه فاكتور از حد متوسط و نرمال چندان حساس نميباشد، ولي يك تغيير جزئي در ميانگين درجهحرارت قابل تحمل براي جنين و افزايش يا كاهش غيرضروري آن ميتواند تاثير بسزايي در كاهش قابليت جوجهدرآوري تخمها داشتهباشد.
با توجه به اهميت اين موضوع طي چند سال اخير كمپانيهاي بزرگي تحقيقات بسياري در جهت بدستآوردن درجه حرارت متعادل و مطلوب در جوجهكشي بوقلمون انجام دادهاند وبسياري از اطلاعاتي كه هماكنون در اختيار پرورشدهندگان بوده و در اين صنعت مورد استفاده قرار ميگيرند، حاصل آزمايشات ويژه اين شركتها در آزمايشگاههاي اختصاصي خود ميباشد، در مكانهايي كه امكان مطالعه برروي اثرات گوناگون تغييرات درجهحرارت، در مراحل مختلف جوجهكشي به راحتي وجود دارد.
دستگاههاي موجود در اين آزمايشگاهها توانايي تنظيم در دماهاي گوناگون را داشته و جهت سنجش و بررسي بهتر حالات واقعي درون ماشينها و چگونگي انجام مراحل جوجهكشي به مانيتورهاي ويژهاي مجهز هستند.
در تمامي 15 سال گذشته محققان با بازديد از بسياري از موسسات جوجهكشي معتبر در سطح جهان و اندازهگيري دما در انواع مختلف دستگاهها و سيستمها بدين نتيجه رسيدهاند كه دماي واقعي تخمها در درون ماشين ميتواند بطور قابل ملاحظهاي متفاوتتر از دماي نشان داده شده بوسيله نشانگرهاي دستگاه جوجهكشي باشد، بعنوان مثال در جدول انتهايي مقاله چند نمونه از دماهاي ثبت شده در جوجهكشيهاي آمريكايشمالي و اروپا ديده ميشود.
بايد توجه داشت كه بهترين دما در جوجهكشي بوقلمون، دمايي در حدود 5/37 سانتيگراد ميباشد، اما همانطور كه از جدول فوق مشاهده ميگردد دما در ميان تخمها و در درون دستگاه اغلب متفاوت از اين ميزان است.
.
در هر حال مهمترين هدف در اين تحقيقات بدستآوردن دامنه تغييرات دمايي است كه جنين بوقلمون ميتواند آنرا بدون هيچگونه اثر سوئي در نتيجه هچ تحمل نمايد.
بعنوان مثال انجام جوجهكشي در دماي بالاتر از 38 سانتيگراد و در روزهاي 24 - 18 كاهش قابل ملاحظهاي را در قابليت جوجهدرآوري و افزايش تلفات جنين در پي داشته و نشانههاي ويژهاي را از نظر آسيبشناسي ازقبيل: وارونگي و جابهجاشدگي جنين، آبآوردنچشمها، تورم و ادم سر و گردن بوجود خواهدآورد.
همچنين پيوسته نگهداشتن دما در حدود 5/36 سانتيگراد نيز تاخير در زمان هچ (حدود45ساعت) را نشان ميدهد. مشاهدات فوق مؤيد اين نكته هستند كه بهترين درجه حرارت جهت انجام يك جوجهكشي موفقيتآميز، درجهحرارتي در حدود 5/37 سانتيگراد ميباشد.
همچنين درجهحرارتهاي بالاتر از اين مقدار نسبت به درجهحرارتهاي پائينتر به مراتب اثرات مخربتري را در نتيجه جوجهكشي خواهندداشت. اگر دما براي 3 روز يا كمتر در حدود 5/38 درجه سانتيگراد و در هر يك از مراحل جوجهكشي اعمال شود اثر چنداني را بر روي قابليت جوجه درآوري نخواهندداشت اما اعمال همين دما به مدت 5 روز يا بيشتر ميزان هچ را به طرز قابل ملاحظهاي كاهش خواهد داد. بايد خاطرنشان كرد كه بيشترين كاهش در ميزان هچ هنگامي مشاهده ميشود كه درجه حرارتهاي بالا در طول هفته دوم جوجهكشي اعمال شوند. به عبارت ديگر اعمال دماي 38 سانتيگراد هنگامي تاثيري بر نتيجه هچ نخواهدداشت كه به مدت 6 روز و در هفته اول، سوم و چهارم جوجهكشي اعمالگردد اما در هفته دوم جوجهكشي اعمال همين دما، كاهش در ميزان هچ را در پي خواهد داشت، اين مسئله نشاندهنده حساسيت ويژه جنين بوقلمون به دماهاي بالا بخصوص در هفته دوم جوجهكشي ميباشد.
.
.
گروه علمي فارميران
